به روز ترین مرجع فایل های فروشگاهی

امروز یکشنبه 06 مهر 1399
1 نفر آنلاين
تبلیغات
    Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز
جستجو
موضوعات
    علوم انسانی
    فنی و مهندسی
    نمونه سوالات
    پزشکی
    کسب و کار
    فیزیک
    سرگرمی
    آشپزی
    غیره
    تاریخ و باستان شناسی
عضویت / ورود

    عضو شويد

    نام کاربری :
    رمز عبور :

    فراموشی رمز عبور؟

    عضویت سریع

    نام کاربری :
    رمز عبور :
    تکرار رمز :
    ایمیل :
    نام اصلی :
    کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
آرشیو
آمار و اطلاعات
    بازديد امروز : 37
    ورودي امروز گوگل : 0
    افراد آنلاین : 1
    تعداد اعضا : 2
    اي پي : 34.205.93.2
    مرورگر :
    سيستم عامل :
    امروز : یکشنبه 06 مهر 1399
کدهای اختصاصی

تبلیغات

مطالعه ی تطبیقی مفهوم بی احتیاطی و نقش آن در مسئولیت مدنی، در حقوق ایران، انگلیس و آمریکا

مطالعه ی تطبیقی مفهوم بی احتیاطی و نقش آن در مسئولیت مدنی، در حقوق ایران، انگلیس و آمریکا
مطالعه ی تطبیقی مفهوم بی احتیاطی و نقش آن در مسئولیت مدنی، در حقوق ایران، انگلیس و آمریکا

مطالعه ی تطبیقی مفهوم بی احتیاطی و نقش آن در مسئولیت مدنی، در حقوق ایران، انگلیس و آمریکا

مطالعه ی تطبیقی مفهوم بی احتیاطی و نقش آن در مسئولیت مدنی، در حقوق ایران، انگلیس و آمریکا

مقدمه

الف-بیان مسأله

اعمالی که منتهی به ورود زیان به دیگران می‌شود، گاهی ناشی از تقصیر مرتکب است و گاهی ناشی از اتلاف توسط وی. و یا با دقت در قوانین موجود کشورمان باید گفت تقصیر یکی از مفاهیمی است که نظام حقوقی مسئولیت مدنی بر پایه‌ی آن بنا شده است. با این ‌وجود مفهوم تقصیر چه در حقوق کیفری و چه در حقوق مدنی دارای ابهامات و پیچیدگی‌های بسیار است. تقصیر در ماده 953 قانون مدنی این‌گونه تعریف‌شده است: «تقصیر اعم است از تفریط و تعدی». و در تعریف تعدی و تفریط آمده است: «تعدي، تجاوز نمودن از حدود اذن يا متعارف است نسبت به مال ياحق ديگري. تفريط عبارت است از ترك عملي كه به‌موجب قرارداد يا متعارف براي حفظ مال غیر لازم است». باید پذیرفت تمام این مفاهیم باید به محک عرف سنجیده شود و قانون ناتوان‌تر از آن است که تمام مفاهیم موجود در عرف را شناسایی و تعریف کند. ماده قانون مجازات اسلامی 145 ق.م.ا نیز مقرر می دارد: «تقصیر اعم از بی احتیاطی و بی مبالاتی است. مسامحه، غفلت، عدم مهارت و عدم رعایت نظامات دولتی و مانند آن‌ها، حسب مورد، از مصادیق بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی محسوب می‌شود».

مواردی که به ‌عنوان تقصیر مطرح ‌شده، بعضاً در قوانین متفرقه‌ی دیگر توسط قانون گزار تعریف گردیده است. دکترین حقوقی نیز نظرات بسیاری راجع به معنی و مفهوم واژه‌هایی از قبیل بی-احتیاطی، بی‌مبالاتی، مسامحه، غفلت و ... ارائه کرده اند اما هیچ‌گاه این مفاهیم در دو شاخه‌ی متفاوت مدنی و کیفری، به‌ صورت جداگانه مورد مداقه قرار نگرفته است.

به نظر می رسد در موارد مربوط به مسئولیت مدنی باید تفکیک این مفاهیم از هم را به فهم عمیق عرف سپرد و با مرزبندی این مفاهیم، در برابر درک عرف موضع نگرفت. شاید به همین دلیل قانون مسئولیت مدنی نیز از واژه‌های مشابهی که معمولاً در قانون برای بیان تقصیر استعمال می‌شود، استفاده نکرده است. در این قانون واژه‌ی بی‌احتیاطی به‌ گونه‌ای مطرح ‌شده است که گویی در دید نویسندگان این قانون با تقصیر مترادف است.

در نظام حقوقی کامن لا نیز واژه‌ی بی‌احتیاطی بازه‌ی وسیعی از موارد تقصیر را شامل می‌شود تا آنجا که بسیاری از نویسندگان و مترجمان کشورمان واژه‌ی بی‌احتیاطی (negligence) را تقصیر ترجمه کرده‌اند.

در قدم بعد باید دیدگاه عرف، قانون و فقه نسبت به احتیاط روشن شود. احتیاط مفهومی بیشتر از یک توصیه‌ی اخلاقی است و باید آن را تکلیفی مهم برای تک‌تک افراد جامعه دانست. تکلیفی که نقض آن موجب مسئولیت‌های سنگین کیفری و مدنی می‌گردد. اگر ما احتیاط به معنای دور اندیشی را مدنظر قرار دهیم می‌بینیم بسیاری از مواد قانون مجازات اسلامی با مقرر کردن مجازات‌های گوناگون، سعی بر این دارد که افراد را به رعایت احتیاط مکلف کند.

امید است این تحقیق بتواند مفهوم و جایگاه بی‌احتیاطی در عرف و قانون را بیش ‌از پیش روشن و نقش آن در مسئولیت مدنی را آشکار کند.

ب- ضرورت تحقیق

در کلیّه نظام‌های حقوقی موضوع زیان و نحوه جبران آن مدّ نظر بوده است و این مسئله در قوانین مدنی و جزایی آن‌ها نمود پیدا کرده است. در حقوق ایران نیز که پیشینه فقهی دارد و منابع حقوقی آن عبارت‌اند از کتاب، سنّت، اجماع و عقل، به مسئولیت اشاره‌ شده است همانند قواعدی که در قرآن در مورد مسئولیت انسان در برابر خود، خدا و خلق وجود دارد. قواعد اخلاقی بر پایه ایمان و بر اساس آزادی توأم با تکلیف در قرآن فراوان است، به ‌نحوی ‌که با قاطعیّت می‌توان گفت، جبران زیان دیگری موافق با روح قرآن است. رعایت احتیاط و دوراندیش بودن نیز از مواردی است که بارها در کتاب و سنت بر اهمیت آن تأکید شده است.

با این ‌وجود در کتب حقوقی سر فصلی تحت عنوان بی‌احتیاطی وجود ندارد و نویسندگان حقوقی که در رابطه با تقصیر و موارد آن کار کرده‌اند، مسائل مربوط به بی‌احتیاطی را به ‌اجمال مورد مطالعه و کنکاش قرار داده‌اند.

حال ‌آنکه بی‌احتیاطی بارها در قوانین تکرار شده است و به نظر می‌رسد، در قانون مسئولیت مدنی از اهمیتی برابر با تقصیر برخوردار است.

در حقوق کامن لا بی‌احتیاطی (negligence) بسیار مورد نقد و بررسی قرار گرفته است و سعی زیادی در تفکیک این مفهوم مدنی از مفاهیم مشابه کیفری صورت گرفته است. امیدواریم با بررسی مفهوم بی‌احتیاطی در حقوق کامن لا بتوانیم از دست آورده‌های این نظام حقوقی در زمینه ی مسئولیت مدنی بهره لازم را ببریم. با این‌ وجود پشتوانه‌ی این تحقیق همچنان منبع عظیم و گران‌سنگ فقه است که در موارد بسیاری، بسیار پیش‌تر از سایر نظام‌های حقوقی است.

ج-پیشینه تحقیق

پیشینه‌ی تحقیق پیش رو در نوشته‌های حقوقی ایران چندان دیرپا نیست و کتابی با این موضوع منتشر نشده است. برخی کتب اما به ‌صورت اجمالی موضوع مورد بحث را مطرح کرده‌اند که از آن جمله می‌توان به کتاب الزام‌های خارج از قرارداد دکتر ناصر کاتوزیان، مبانی مسئولیت مدنی مرتضی قاسم‌زاده و فلسفه‌ی مسئولیت مدنی دکتر حسن بادینی اشاره کرد که در این تحقیق نیز چراغ راه بوده‌اند. از میان مقالات نیز می‌توان مقاله‌ی احتیاط‌های روا و ناروا نوشته ی سید احمد حسینی عنوان کرد.

در بین کتب و مقالات خارجی، پیشینه ی این موضوع به چندین دهه ی قبل می رسد و در برخی موارد نزدیک به دو قرن از به کار گرفتن مفهوم بی احتیاطی می گذرد.

د-سوالات تحقیق

برای نیل به هدف فوق، این تحقیق به دنبال پاسخگویی به مسائل زیر است:

1- مفهوم بی احتیاطی در مسئولیت مدنی و مسئولیت کیفری چیست؟

2- بی احتیاطی با مفاهیم مشابه خود چه تفاوت هایی دارد؟

3- آیا رعایت احتیاط از دیدگاه فقه، قانون و جامعه یک تکلیف عمومی است؟

4- نقش بی احتیاطی در نظام مسئولیت مدنی چیست و جایگاه این مفهوم کجاست؟

در کنار این سئوالات اصلی، سئوالات دیگری وجود دارد که به جای خویش در فصول آینده مطرح خواهد گشت.

عنوان صفحه

مقدمه. 2

الف-بیان مسأله. 2

ب-ضرورت و پیشینه تحقیق.. 3

ج-سئوالات تحقیق.. 5

ه-فرضیه های تحقیق.. 5

و-هداف تحقیق.. 6

ز-روش تحقیق.. 6

ح-ساختار تحقیق ..........................................................................6

فصل نخست: شناسایی بی احتیاطی و مفاهیم مرتبط

1-1-بخش اول: احتیاط.. 9

1-1-1-مبحث اول: مفهوم لغوی احتیاط.. 9

1-1-1-1-گفتار اول : احتیاط در ادبیات فارسی.. 9

1-1-1-2-گفتار دوم : احتیاط در زبان انگلیسی.. 10

1-1-2-مبحث دوم: مفهوم حقوقی احتیاط.. 11

1-1-2-1-گفتار اول: در ادبیات حقوقی ایران. 11

1-1-2-2-گفتار دوم: در ادبیات حقوقی کامن لا. 12

1-1-3-مبحث سوم: دیگر کاربردهای احتیاط.. 13

1-1-3-1-گفتار اول: مفهوم اصل حقوقی احتیاط.. 13

1-1-3-2-گفتار دوم: اصل فقهی احتیاط.. 15

1-1-4-مبحث چهارم : شخص محتاط.. 16

1-1-4-1-گفتار اول: شخص حقوقیمحتاط.. 16

1-1-4-2-گفتار دوم: شخص حقیقی محتاط.. 18

1-1-4-1-1-بند نخست: معیارهای احتیاط در فقه. 19

1-1-4-1-2-بند دوم : معیارهای احتیاط در کامن لا. 19

1-1-5-مبحث پنجم: احتیاط به‌مثابه‌ی رفتاری زنانه. 23

1-2-بخش دوم: بی احتیاطی.. 25

1-2-1-مبحث اول: نقش اراده در بی احتیاطی و تفکیک آن از عمد، بی پروایی و بی احتیاطی آشکار. 27

1-2-2-مبحث دوم : شرایط و عناصر بی احتیاطی.. 35

1-2-2-1-گفتار نخست: شرایط وجود بی‌احتیاطی.. 35

1-2-2-2-گفتار دوم : شرایط ایجاد بی احتیاطی.. 36

1-2-3-مبحث سوم: عناصر بی احتیاطی.. 43

1-2-3-1- گفتار نخست:عنصر معنوی.. 43

1-2-3-2-گفتار دوم: عنصر مادی.. 48

1-2-4-مبحث چهارم: نظرات پیرامون بی‌احتیاطی.. 51

1-2-5-مبحث پنجم : ضابطه‌های بی‌احتیاطی.. 53

1-2-5-1-گفتار نخست: معیار عینی.. 54

1-2-5-2-گفتار دوم : معیار شخصی.. 56

1-3-بخش سوم : مفاهیم مرتبط با بی‌احتیاطی.. 58

فصل دوم: تکلیف عمومی به احتیاط

2-1-بخش اول: مبانی فلسفی و اجتماعی احتیاط.. 66

2-1-1-مبحث اول: انسان مجبور یا مختار- پیش از مدرنیته. 66

2-1-2-مبحث دوم: انسان مجبور یا مختار- پس از مدرنیته. 68

2-2-بخش دوم: مبانی فقهی احتیاط.. 73

2-2-1-مبحث اول: اصل احتیاط و تعارض آن با دیگر اصول. 73

2-2-2-مبحث دوم: احتیاط‌های روا78

2-2-3-مبحث سوم: احتیاط‌های ناروا80

2-3-بخش سوم: مبنای حقوقی تکلیف به احتیاط.. 84

2-3-1-مبحث اول: ایران. 84

2-3-2-مبحث دوم: انگلیس و آمریکا85

2-3-3-مبحث سوم: ضرورت وجود تکلیف به احتیاط در قوانین.. 86

فصل سوم: نقش بی احتیاطی در مسئولیت مدنی

3-1-بخش نخست: بی‌احتیاطی خوانده92

3-1-1-مبحث نخست: عوامل رافع مسئولیت در بی‌احتیاطی.. 95

3-1-2-مبحث دوم: اثر جبران خسارت بر ترغیب خوانده به رعایت احتیاط.. 99

3-2-بخش دوم: بی‌احتیاطی خواهان. 104

3-2-1-مبحث نخست: تأثیر بی‌احتیاطی خواهان بر مسئولیت خوانده104

3-2-1-1-گفتار نخست: در حقوق کامن لا. 104

3-2-1-2-گفتار دوم: در فقه. 107

3-2-2-مبحث دوم: حوادث دوطرفه و نقش آن‌ها در ترغیب طرفین به رعایت احتیاط.. 110

نتیجه گیری.......................................................................113

پیشنهاد....................................................................114

منابع و مأخذ. 115

چکیده لاتین ....................................................................124



جهت کپی مطلب از ctrl+A استفاده نمایید نماید



بازدید : 85 | تاریخ : جمعه 20 اسفند 1395 زمان : 20:26 | موضوع : علوم انسانی , | نظرات شما []

مطالب مرتبط

ارسال نظر برای این مطلب


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی